สนิมขาว คืออะไร

การเกิดสนิมขาว (White rust หรือ white storage stain)ในการชุบ Hot-Dip Galvanized

 

เมื่อทำการชุบ Hot-Dipped Galvanized สังกะสีที่เคลือบชิ้นงานจะทำหน้าที่ป้องกันการเกิดสนิม (Fe2O2H2O)

และป้องกันการกัดกร่อนได้  ซึ่งสังกะสีจะฟอร์มตัวเป็นออกไซด์ (O2) โดยเมื่อสัมผัสกับอากาศซึ่งมีส่วนประกอบของคาร์บอนไดออกไซด์  (CO2)จะทำให้ออกไซด์ที่เกิดจากสังกะสีมีการฟอร์มตัวที่เสถียรขึ้นโดยอยู่ในรูปของ  Zn(CO2)2แต่ต้องใช้เวลาพอสมควรอย่างน้อย 48 ชม.

 

การเกิดสนิมขาว (White Rust หรือ White Storage Stain)

การก่อเกิดสนิมขาว

เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อโลหะที่ถูกชุบด้วยสังกะสี (Hot-Dipped Galvanized) สัมผัสกับน้ำบริสุทธิ์  หรือละอองน้ำ  ทำให้สังกะสีที่ยังไม่ทำปฏิกิริยากับคาร์บอนไดออกไซด์  เกิดปฏิกิริยากับน้ำ  เป็นรูปแบบสังกะสีไฮดรอกไซด์  ซึ่งไม่เสถียร  (ไม่คงรูป)  มีลักษณะเป็นออกไซด์สีขาว  หรือรอยด่างสีขาว ด้วยเหตุนี้จึงต้องใช้โครเมตมาทำการเคลือบผิวระหว่างที่มีการชุบกัลวาไนซ์ใหม่ๆ  เพื่อรอให้สังกะสีฟอร์มรูป Oxide กับคาร์บอนไดออกไซด์สมบูรณ์ซึ่งเป็นการป้องกันการเกิดไฮดรอกไซด์ในช่วงเวลาสั้นๆ  เท่านั้น

การเลี่ยงการเกิดสนิมขาว

เก็บงานชุบ Hot-Dipped Galvanizedแล้วให้อยู่ในที่แห้งและอากาศถ่ายเทสะดวก
ไม่ให้เกิดน้ำขัง กับชิ้นงานที่มีการชุบใหม่ๆ
ป้องกันผิวชิ้นงานที่ชุบกัลวาไนซ์  โดยการเคลือบผิวชิ้นงานด้วยโครเมตเพื่อป้องกันการสัมผัสกับอากาศ  หรือความชื้นในอากาศ
 

 

การแก้ปัญหาชิ้นงานชุบกัลวาไนซ์ที่เกิดสนิมขาว

เมื่อเกิดสนิมขาว  หรือสังกะสีไฮดรอกไซด์  ต้องมีการขจัดออกไปเนื่องจาก

- การเกิดสนิมขาวจะเป็นตัวยับยั้งการเกิดออกไซด์ที่เสถียรที่มาจากคาร์บอเนต
- ผิวของชิ้นงานไม่สวย  อาจทำให้ลูกค้าไม่ยอมรับได้
 

 

การแบ่งระดับปัญหาของสนิมขาว

การแบ่งระดับการเกิดปัญหาของสนิมขาว  สามารถแบ่งตามความรุนแรงของการเกิดสนิมขาวได้ดังนี้

1. การเกิดสนิมขาวเล็กน้อย

มักเกิดขึ้นสำหรับงานที่ชุบ Hot-Dip Galvanizedใหม่ๆแล้วโดนละอองฝนทำให้เกิดสนิมขาวเล็กน้อย  ซึ่งสามารถแก้ปัญหาโดยการขัดผิวชิ้นงาน  ทำให้สนิมขาวหลุดออกจากชิ้นงานได้  หลังจากนั้นทำให้แห้ง  และเก็บไว้ในที่แห้ง  มีอากาศถ่ายเทได้สะดวก

 

 

2. การเกิดสนิมขาวระดับปานกลาง

การเกิดปัญหาระดับนี้เป็นการเกิดปัญหาที่สามารถมองเห็นสนิมขาวได้เด่นชัด  รอยสนิมขาวมีรอยใหญ่และคล้ำขึ้นมีผลต่อความหนาชิ้นงานอาจทำให้ความหนาของสังกะสีถูกทำลายไปแต่ไม่เกิน 5 % ซึ่งสามารถแก้ปัญหาได้โดยการขัดผิวด้วยแปรงลวดบริเวณที่เป็นสนิมขาวให้หมดแล้วเช็ดด้วยผ้าที่ชุบด้วยสีอลูมิเนียม

 

3. การเกิดสนิมขาวระดับรุนแรง

การเกิดสนิมขาวระดับนี้จะมีลักษณะรุนแรงเป็นสีเกือบดำ  และแสดงอาการเกิดสนิมแดง  ควรมีการตรวจสอบความหนาของสังกะสี  การแก้ไขสามารถทำได้ดังนี้

- ขัดผิวโดยใช้แปรงลวด  แปรงบริเวณที่เป็นสนิมขาวให้หมด

- ป้ายสี Epoxy Zinc Rich ให้เป็นฟิล์มบางๆ  ที่มีความหนาอย่างน้อย  100 ไมครอน

 

 

4. การ Re-passivate ที่ผิว Hot-Dip Galvanized

 

หากการเกิดสนิมขาวมีการเกิดขึ้นแลยังคงแพร่กระจายอย่างต่อเนื่อง   การ Re-passivate หรือการ Passivate อีกครั้งจึงเป็นทางเลือกที่ดี  โดยการขัดผิวบริเวณที่เกิดสนิมขาวแล้วล้างด้วยสารละลาย  5% Sodium  Dichromate, 0.12 Sulphuric acid

 

ข้อสรุป

การเกิดสนิมขาวเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดหลังชุบสังกะสี  ซึ่งเป็นผลจากการจัดการ  และจัดเก็บ ผลิตภัณฑ์ การเกิดสนิมขาวไม่ได้เกิดจากกระบวนการชุบกัลวาไนซ์ แต่เกิดขึ้นในช่วงหลังการชุบจนถึงการส่งมอบให้ลูกค้า ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดจะต้องมีการดูแล จัดการและทำให้เกิดผลกระทบจากสนิมขาวให้น้อยที่สุด ปัจจุบันสามารถป้องกันเบื้องต้นโดยการใช้Chromateเคลือบผิว Hot-dip Galvanized